Cách mạng Công nghiệp và Nhập cư: từ Cotton Gin đến Ellis Island
Giai đoạn 1790-1920, nước Mỹ chuyển từ nền nông nghiệp sang cường quốc công nghiệp. Các em hãy nắm vững các phát minh chính, làn sóng nhập cư và các thành phố họ đã dựng nên.
Một cuộc chuyển mình công nghiệp
Năm 1800, 80% người Mỹ làm nông nghiệp. Đến năm 1920, con số này giảm xuống dưới 30%. Ba lực lượng thúc đẩy sự chuyển dịch đó: các nhà phát minh, người nhập cư và cơ sở hạ tầng.
Những phát minh thay đổi tất cả
Năm phát minh các em phải biết
- Cotton Gin (máy tỉa hạt bông) (Eli Whitney, 1793) — tách sợi bông khỏi hạt nhanh gấp 50 lần. Đưa bông trở thành trụ cột nông nghiệp miền Nam; nhưng bi thảm là cũng đã làm gia tăng chế độ nô lệ.
- Steamboat (tàu hơi nước) (Robert Fulton, 1807) — biến các dòng sông chảy ngược thành xa lộ.
- Telegraph (điện tín) (Samuel Morse, 1840s) — phương tiện liên lạc tức thời đường dài đầu tiên. Gửi thông điệp "What hath God wrought" năm 1844.
- Transcontinental Railroad (đường sắt xuyên lục địa) (hoàn thành 1869, Promontory Summit, Utah) — nối liền bờ Đông và bờ Tây, rút ngắn hành trình xuyên lục địa từ 6 tháng xuống còn 6 ngày.
- Assembly Line (dây chuyền lắp ráp) (Henry Ford, 1913) — biến Model T thành xe mà công nhân tầng lớp trung lưu có thể mua. Thời gian sản xuất mỗi xe: 12 giờ → 90 phút.
Các làn sóng nhập cư lớn
- Người Ireland (1840s-1850s) — Irish Potato Famine (Nạn đói khoai tây Ireland) khiến một triệu người ở Ireland thiệt mạng; một triệu người khác di cư, phần lớn đến các thành phố Mỹ như Boston và New York.
- Người Đức (1840s-1880s) — bất ổn chính trị sau các cuộc cách mạng châu Âu 1848 và cơ hội kinh tế. Định cư chủ yếu ở Midwest.
- Người Trung Quốc (1850s-1880s) — ban đầu bị hấp dẫn bởi California Gold Rush, sau đó làm việc trên Transcontinental Railroad. Họ chịu sự kỳ thị nặng nề, đỉnh điểm là Chinese Exclusion Act (Đạo luật Loại trừ người Hoa) năm 1882.
- Đông và Nam Âu (1880s-1920s) — người Ý, Ba Lan, Nga, người Do Thái chạy trốn các pogrom. Nhập cảnh qua Ellis Island. Đến năm 1920, 14% người Mỹ là người sinh ở nước ngoài.
- Mỹ Latin và châu Á (1965-) — sau khi Immigration Act 1965 xóa bỏ hạn ngạch theo quốc tịch, dòng nhập cư dịch chuyển từ châu Âu sang châu Á và Mỹ Latin.
Các em tự kiểm tra
Câu hỏi nhanh #1
Ai đã phát minh ra cotton gin năm 1793?
Cotton gin của Eli Whitney (1793) khiến việc chế biến bông nhanh gấp 50 lần. Nó biến đổi nền kinh tế miền Nam — nhưng đồng thời mở rộng chế độ nô lệ vì nhu cầu lao động nô lệ tăng theo sản lượng bông.
Câu hỏi nhanh #2
Nguyên nhân chính khiến người Ireland nhập cư vào Hoa Kỳ trong thập niên 1840 là gì?
Great Famine (1845-1852) khiến khoảng một triệu người thiệt mạng tại Ireland và buộc thêm một triệu người phải di cư. Hầu hết định cư tại các thành phố cảng của Mỹ — Boston, New York, Philadelphia.